تحلیل رابطة شعر و نقاشی در نقاشی‌های مکتب سقاخانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

2 دانشیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده

مکتب سقاخانه یکی از مکاتب هنری در ایران است که عنصر نوشتار را به یکی از عناصر اصلی ساختار تصویر تبدیل کرد. این مقاله تلاش می‌کند تا رابطة تصویر و نوشتار را در چند نمونه از نقاشی‌های مکتب سقاخانه با توجه به ارجاع فرامتنی و بینامتنی از نظر ریفاتر بررسی کند. هدف این پژوهش که به روش توصیفی-‌تحلیلی انجام شده است بررسی نشانه‌های نوشتاری و تصویری و نحوة تعامل آنها در ایجاد معنا در نقاشی‌های مکتب سقاخانه است. فرض بر این است که بدون آگاهی از پیش‌متن‌های فرهنگی ایرانی خوانش بینامتنی و فرامتنی این آثار به‌روشنی صورت نخواهد گرفت. نتایج نشان می‌دهند که خوانش آثار این مکتب با ارجاع بینامتنی و فرامتنی آنها به پیش‌متن‌های فرهنگی و هویتی صورت می‌گیرد؛ یعنی آشنایی با زبان و ادبیات فارسی یکی از عوامل خوانش نشانه‌های نوشتاری این آثار و آشنایی و الفت با نمادها و باورهای شیعی و سنتی ازجمله‌ عوامل مهم در خوانش نشانه‌های تصویری در این آثار است.

کلیدواژه‌ها